Towarzysząc moim klientkom podczas sesji, obserwując koleżanki i swoje błędy zauważyłam, że istnieje kilka zabójczych dla relacji błędów poznawczych, które powodują rozpad i destrukcję relacji międzyludzkich.

Te błędy można zaobserwować w małżeństwach, wśród ludzi, którzy ze sobą współpracują zawodowo, a także w relacjach przyjacielskich i koleżeńskich.

Zatem wyobraź sobie sytuację, że napisała do Ciebie smsa koleżanka z potencjalnie ważną dla niej informacją, na którą nie masz jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ musisz wrócić pamięcią do Waszych wcześniejszych uzgodnień. Ponieważ w smsie nie było konkretnego pytania, albo prośby, żebyś odpisała szybko dajesz sobie czas na przemyślenie odpowiedzi. Podczas kolejnych dni inne sprawy Cię absorbują i odwlekasz sprawę, zwłaszcza, że koleżanka się nie odzywa. Od czasu do czasu przypominasz sobie o smsie zaglądając do telefonu. Po 3 tygodniach wreszcie mobilizujesz się, żeby odpisać, przepraszając, że tak długo to trwało i odpowiadasz na pytanie koleżanki. Ona tymczasem nie odpisuje. Po kilku dniach dzwonisz dwukrotnie, żeby wyjaśnić sprawę, a ona nie odbiera. To jest oczywiście hipotetyczna sytuacja, ale załóżmy, że koleżanka nie odpisuje, bo jest na Ciebie zła i ma poczucie, że ją lekceważysz, zwłaszcza, że odpowiedź nie spełniła jej oczekiwań.

Co się wydarzyło?

Załóżmy, że nie miałaś żadnych złych intencji, jedyne co się stało to zawiodła Twoja mobilizacja, żeby załatwić sprawę szybko. Nie wysłałaś smsa z pytaniem czy sprawa jest pilna. Ostatecznie sprawa nie była Twoim priorytetem, bo koleżanka się nie dopominała o odpowiedź i tu pojawił się błąd poznawczy, zwany projekcją. Tobie sytuacja wydała się mało istotna i Twój umysł dokonał projekcji tegoż samego na koleżankę: „skoro się nie odzywa, to znaczy, że też jej nie zależy”.

Koleżanka oczywiście otrzymała przeprosiny i wyjaśnienie, że nie miałaś kiedy jej odpisać, bo „dużo się działo”, jednak dokonała kolejnej projekcji: „skoro nie odpisała od razu i tłumaczy się dużą ilością obowiązków, widocznie jej na mnie nie zależy i nie zależy jej na załatwieniu tej sprawy” – to była projekcja koleżanki, polegająca na tym, że własne nawyki myślowe przypisała z kolei Tobie, mimo, że nawet Cię o to nie zapytała. Jej umysł odczytał słowa w smsie w taki sposób, żeby potwierdzić swoje własne przypuszczenia. Dodatkowo koleżanka postanowiła „ukarać Cię” i nie odpisywać przynajmniej tak długo jak Ty, albo w ogóle, żeby nauczyć Cię jak się nie postępuje i okazać swoje niezadowolenia albo nawet złość. Co z kolei jest manipulacją, gdyż poprzez brak wyjaśnienia i zachowanie chce wymusić Twój żal, może niepokój i poczucie winy. Oczywiście koleżanka jest zupełnie nieświadoma tego, że dokonuje jeszcze większych błędów, które zamiast rozwiązać problem jeszcze bardziej gmatwają sytuację. Najprawdopodobniej teraz chodzi już tylko o zemstę, a cel został zapomniany.

Co tu się wydarzyło?

Tak postępuje ego, które jest zdominowane przez żal, złość i poczucie winy, które projektowane jest na innych jako obwinianie. Pomiędzy dwiema osobami nastąpiło zaburzenie komunikacji, polegające na niejasnym określeniu swoich oczekiwań, dokonana została projekcja, a następnie manipulacja, w celu uzyskania jakiegoś efektu. Brak świadomości i refleksji a także kierowanie się niskimi emocjami powoduje coraz większy problem. Pierwotny cel został zagubiony. A sama relacja jest bardzo zagrożona lub jeśli problem nie zostanie rozwiązany może nawet się skończyć a po niej samej pozostanie niesmak.

Jak wyjść z tego błędnego koła?

Zacznijmy może od opisania dokładnie odwrotnej sytuacji, czyli gdy dwie osoby nie popełniają błędów poznawczych i nie dokonują projekcji.

Koleżanka wysłała do Ciebie smsa. Ponieważ nie wiesz jak jej od razu odpisać, wysyłasz wiadomość, że pamiętasz o niej, ale odpiszesz za kilka dni i pytasz, ile może dać Ci czasu. Koleżanka odpisuje, że trzy dni. Ty negocjujesz pięć dni i za pięć dni rozwiązujesz sprawę.

To jest idealna sytuacja, która pokazuje, że pewne rzeczy łatwo rozwiązać dzięki aktywnej komunikacji.

Załóżmy jednak, że Ty popełniłaś wyżej opisany błąd. Wtedy kolejny sms koleżanki, z informacją, że zależy jej na odpowiedzi mógłby szybko zmobilizować Cię i pomóc szybciej załatwić sprawę.

Koleżanka mogłaby też zadzwonić i powiedzieć, jak się czuje w związku z Twoim zachowaniem i brakiem odpowiedzi, wtedy umożliwiłaby Ci lepsze zrozumienie jej punktu widzenia i zmianę zachowania, przeprosiny.

Jak widać rozwiązanie tego problemu zawiera się w jasnej i szczerej komunikacji, która jednak wymaga odwagi do artykułowania swoich potrzeb i mówienia o uczuciach. Akceptacji, wobec zachowań innych oraz ich błędów. Zaangażowania w relacje, żeby wyjaśniać niewyjaśnione sprawy i zrozumienia, że inni mogą myśleć zupełnie inaczej niż my i wcale nie muszą mieć złych intencji.

Podsumowując, jeśli zauważasz w swoim życiu podobne błędy proponuję skorzystać z 7 poniższych prostych zasad:

  1. Jasno komunikuj swoje potrzeby.
  2. Niczego nie zakładaj z góry.
  3. Unikaj oceniania innych na podstawie zachowań, bo ich intencje mogą być inne niż myślisz.
  4. Jeśli nie masz z kimś kontaktu, szukaj różnych kanałów komunikacji i pisz, mów o swoich potrzebach aż do skutku
  5. Mów o swoich emocjach, w ten sposób inni lepiej będą mogli zrozumieć Twoje motywacje.
  6. Unikaj manipulowania emocjami innych i dawania im „nauczki”, bo w ten sposób powielasz ich zachowanie lub postępujesz jeszcze bardziej niedojrzale niż inni, jednocześnie uzasadniając to „słusznością”, co zupełnie nie zmienia sytuacji, tylko ją odwraca i pogarsza.
  7. Upewnij się, że zrobiłaś wszystko, co w Twojej mocy, żeby relacja mogła dalej istnieć.

Oczywiście powyższe sugestie są propozycjami, a Ty możesz z nich skorzystać lub nie. Warto jednak zastanowić się czy pozytywne relacje między ludzkie są warte odrobimy wysiłku, a jeśli tak powyższe siedem punktów może Ci w tym pomóc.

Komentarze

comments